Sal─▒, 13 May─▒s 2014

Zagor

Yazan : Kategori : Çizgi Roman Karakterleri, Nostalji 18074 0

zagor

Za-gor-te-nay, yani Baltali Ilah, hayatini Darkwood Ormani’ndaki baris ve d├╝zenin s├╝rmesine adamistir. “Manitu’nun el├žisi” olduguna inanilir. ├ľl├╝ms├╝zl├╝k ve alt edilmezlik gibi tanrilara ├Âzg├╝ sifatlarla anilan Zagor, b├Âlgedeki kizilderili kabileleri ├╝zerinde mutlak otorite sahibidir.

Zagor’u kim yaratmistir?
Zagor karakteri, 1960 yilinda, Guido Nolitta takma adini kullanan Sergio Bonelli tarafindan yaratilmis, Gallieno Ferri tarafindan ├žizilmistir. “Tuzaklar Ormani” adli ilk macera 1961’de yayimlanmistir. Sergio Bonelli daha sonra zamanini edit├Ârl├╝kle ilgili ├žalismalara ayirmak zorunda kalmis ve yazarlik g├Ârevini birakmistir. Gallieno Ferri ise ilk sayidan beri kapak ressamligini s├╝rd├╝rmekte, ara sira bazi maceralarin ├žizimlerini de ├╝stlenmektedir. Ikili, 1975 yilinda bir baska kahramana daha, Mister No adiyla taninan pilot Jerry Drake’e can vermistir.

“Zagor”un anlami nedir?
Algonkin dilinde “baltali ilah” anlamina gelen Za-gor-te-nay’in kisaltilmis bi├žimidir. ├çizgi romanda kahramanin ve ├žizgi romanin adi olan Zagor’un bu s├Âzc├╝kten geldigi iddia edilmektedir. Oysa ger├žekte bu ad, Nolitta tarafindan bulunmustur ve Algonkin diliyle hi├žbir baglantisi yoktur. “ZA” hecesinde, sessiz sinema d├Âneminde Italyan sinemasinin baslica kahramanlarindan “Za-La-Mort”tan, “GOR” ise b├╝y├╝k olasilikla “Gordon”dan (Flash Gordon?) alinmistir. Baslangi├žta kahramanin adinin ├╝nl├╝ Yunan kahramani Aias’tan esinlenilerek “Ajax” olmasi planlanmissa da, Nolitta’nin, Ajax marka bir deterjan oldugunu ├Âgrenmesiyle bu fikirden vazge├žilmistir! Ama bu s├Âzc├╝k, Zagor’un savas ├žigligi “AHHYAAKK!”ta bir bi├žimde korunmustur.

Zagor’un maceralari hangi d├Ânemde ge├žer?
Yazarlar, maceralarin, 19. y├╝zyilin ilk yarisinda, 1820’yle 1840 yillari arasinda ge├žtigini ├Âne s├╝rer. Ancak maceralarda sayisiz anakronizme ve “sanatsal ├Âd├╝n├ž alma”lara rastlanir. ├ľrnegin Zagor maceralarinda sik├ža karsilasilan Winchester t├╝feklerin yapimina, Amerikali silah yapimcisi B. Tyler Henry tarafindan 1860 yilindan sonra baslanmistir.

Darkwood nerededir?
Darkwood Ormani, Birlesik Devletler’in B├╝y├╝k G├Âller B├Âlgesi’nin g├╝neyinde, yeri kesin olarak belirtilmemis bir b├Âlgededir. Profes├Âr Martin Jacques Myst├Ęre, “Kral Arthur’un Kilici” adli macerasinin (no. 15) 70. sayfasinda Darkwood’un, “├ťtopya ve Avalon gibi efsanevi bir yer” oldugundan s├Âz eder.

Zagor’un maceralarina western denebilir mi?
Temelde, evet. Ancak Zagor’un maceralarinda fantastik ├Âgelere de sik├ža yer verilir. Korkunun (“Zagor Vampire Karsi”), bilim kurgunun (“6. Gezegenden Gelen Dehset”) sinirlarinda gezen ya da -bir defasinda oldugu gibi- dogrudan dogruya fantastik olarak kabul edilebilecek (“Kara Efendi”) gibi maceralari da yayimlanmistir.

Çiko kimdir?
Don Cico Felipe Cayetano Lopez y Martinez y Gonzales kendi iddialarina bakilirsa Ispanyol Conquistadorlar’in soyundan gelen bir “hidalgo”, bir s├Âvalyedir. Zagor’un ayrilmaz arkadasi ├çiko, ilk maceradan beri vardir ve tembel bir Meksikali olarak maceralarda komik “kanka” tipini olusturur. ├çiko’nun adlarinin ve soyadinin kesin bir siralamasi yok gibidir (Ama genelde yukarida siralandigi bi├žimde ge├žer). “├çiko’nun ├ľyk├╝s├╝”n├╝n devami niteligindeki “Amerikali ├çiko”da, adinin “Felipe Cayetano Gonzales y Rodriguez y Martinez y Consalvo y Morales y Rosales y Ramirez y Hernandez y Espinosa…” oldugunu s├Âyler.

“├çiko’nun ├ľyk├╝s├╝” nedir?
Nolitta’nin senaryosu ve Ferri’nin ├žizimleriyle tamami ├çiko’nun maceralarina ayrilmis ├Âzel dizinin 1979 Haziraninda yayimlanan ilk sayisinin adidir. Takip eden yillarda d├Ârt ├Âzel alb├╝m daha yayimlanir. (“Amerikali ├çiko”, “├çiko Adli Bir Kizilderili”, “Serif ├çiko” ve “Fanta├žiko”). 1990’da senaryosunu Sclavi’nin yazdigi, ├žizimlerini Gamba’nin ├╝stlendigi “Korku ├çiko”yla diziye tekrar baslanir. Moreno Burattini’nin senaryolari, Francesco Gamba’nin ├žizimleriyle alti ayda bir yeni bir sayi yayimlanarak devam etmektedir.

Zagor’la kizilderililer arasinda nasil bir iliski vardir?
Zagor, Darkwood b├Âlgesinde yasayan kabileler ├╝zerinde yetki sahibi olabilmek i├žin onlara yari-tanri, ya da B├╝y├╝k Ruh’un el├žisi oldugunu s├Âylemis, b├╝t├╝n bunlari b├Âlgedeki baris ve d├╝zeni korumak adina yapmistir. ├çogu kez Mohawklar’in b├╝y├╝c├╝s├╝ D├Ârt G├Âz’├╝n de yardimiyla hazirlanan ├žesitli ill├╝zyon g├Âsterileriyle kizilderilileri etkilemeyi basarir. Darkwood’daki b├╝t├╝n kabileler Zagor’a g├╝c├╝ ve bilgeliginden ├Ât├╝r├╝ saygi duyar ve koydugu kurallara uyar. Zagor’un amaci, kizilderilileri beyaz adamin saldirilarina karsi korumaktir.

Zagor’la beyazlar arasinda nasil bir iliski vardir?
Zagor, Darkwood’da yasayan b├╝t├╝n beyazlar yani avcilar, ├žift├žiler, askerler ve k├╝├ž├╝k yerlesim birimleri sakinleri tarafindan taninir ve sevilir. D├╝smanlariysa, b├Âlgedeki kizilderililerin haklarini korudugu gerek├žesiyle onu “d├Ânek” olmakla su├žlar.

“Baltali Ilah” adi nereden gelmektedir?
Zagor, giristigi kavgalarda tahta sapli tas bir balta (bir tomahawk) kullanir. Kemerinde tabanca da olmasina karsin genelde ├žiplak elle d├Âv├╝smeyi tercih eder.

Zagor’un ger├žek adi nedir?
Patrick Wilding. (Bkz. Zagor ├ľzel Alb├╝m├╝, no. 7, “Wandering Fitzy Efsanesi” adli macera).

Zagor’un ge├žmisi hakkinda neler bilinir?
Zagor’un ge├žmisinden, d├╝zenli dizinin 55. (“Zagor Anlatiyor…”) ve 56. (Darkwood’un Efendisi”) sayilariyla ├Âzel alb├╝mlerin yedincisi olan “Wandering Fitzy Efsanesi”nde s├Âz edilir. Zagor, kizilderililere karsi sayisiz katliam ger├žeklestirmekle su├žlanan eski bir subayin ogludur. Hayatini, babasinin yaptigi hatalari ve isledigi su├žlari telafi etmeye ve katledilen ailesinin intikamini almaya adamistir.

Wandering Fitzy kimdir?
Intikam pesindeki bir grup kizilderilinin, anne ve babasini katlettigi saldiridan sag kurtulan Zagor, asil adi Nathaniel Fitzgeraldson olan Wandering (Gezgin) Fitzy’yle tanisir. Kendini sair-filozof olarak tanimlayan Fitzy, Zagor’a ormandaki hayati ve ├Âzg├╝rl├╝g├╝n degerini ├Âgretir.
Zagor’un giysisini kim hazirlamistir?
Zagor’un (h├ól├ó Patrick Wilding adini kullandigi d├Ânemde) karsilastigi ve hayatlarini kurtardigi gezginci g├Âsteri grubu Sullivanlar. “Baltali Ilah” adini da onlar bulur.

Zagor’un ├Âyk├╝lerini kim yazar?
Guido Nolitta imzali ilk sayinin ardindan maceralarin senaryolari Gianluigi Bonelli ve Gallieno Ferri tarafindan yazildi. 1963 yilinda Nolitta tekrar senaryo yazimina geri d├Ând├╝ ve bu g├Ârevi 1980 yilina kadar s├╝rd├╝rd├╝. Yasanan birtakim zorluklarin ardindan d├╝menin basina (“Fumo di china”nin eski y├Âneticilerinden) Marcello Toninelli, ondan sonra da edit├Ârl├╝k g├Ârevini halen s├╝rd├╝rmekte olan Mauro Boselli ge├žti. Ge├žmiste pek ├žok macera, Alfredo Castelli ve Tiziano Sclavi gibi, g├╝n├╝m├╝z├╝n ├žok ├╝nl├╝ yazarlari tarafindan yazildi ama bu kisilerin adlarina yer verilmedi. Diger yazarlar arasinda Moreno Burattini, Maurizio Colombo, Decio Canzio, Ade Capone (“Lazarus Ledd”in yaraticisi) ve Bepi Vigna (yalnizca bir macera) sayilabilir. Son d├Ânemde Giorgio Casanova ve Pierpaolo Pel├▓’nun adlari da senarist olarak ge├žmektedir.

Zagor’un maceralarini kim ├žizer?
├çizdigi alb├╝mlerin sayisindan yola ├žikarak dogal olarak en basta grafik tasarimci ve dizinin kapak ressami olan Gallieno Ferri’den ve artik hayatta olmayan Franco Donatelli’den s├Âz etmek gerekir. Sonra Francesco Gamba, Franco Bignotti ve Pini Segna gelir. Yeni ├žizerler arasinda Carlo Raffaele Marcello, Mauro Laurenti, Raffaele Della Monica, Alessandro Chiarolla, Marco Torricelli, Gaetano Cassaro, Stefano Andreucci, Massimo Pesce, Maurizio Dotti yer alir.
Meraklisina bir not: Ferri ve Donatelli, ├çiko’nun (Donatelli, ├çiko’yu tabanca kilifi ve kursunlar olan bir kemerle ├žizerken Ferri’nin ├žizimlerinde ├çiko’nun Meksikalilar’a ├Âzg├╝ enli bir kusak taktigi g├Âr├╝lmektedir) ve HELE ├žizer degistik├že taninmasi neredeyse olanaksizlasan Mohawk kabilesinin sakemi Tonka’nin g├Âr├╝nt├╝s├╝ konusunda fikir birligine varamamistir.

Zagor’un bas sayfasinda yer alan karakterler kimlerdir?
En tepede Zagor ve ├çiko yer alir. Onlarin altinda, solda, inat├ži ve fakat sanssiz define avcisi, ├žogunlukla meteliksiz dolasan Kazmak├╝rek Bill, sagda da kilik degistirmekteki beceriksizligiyle ├╝nl├╝, Sherlock Holmes benzeri (ama daha ├žok M├╝fettis Closeau’yu andiran) sakar, ├Âzel detektif Bat Batterton vardir.

Zagor’un mektuplarini getiren karakterin adi nedir?
Drunky Duck. Darkwood’un posta dagiticisi s├╝rekli sarhos dolastigi i├žin Drunky adiyla anilir ve ├çiko’dan sonra Zagor’daki en komik karakterdir.

Daniele Alfonso┬átaraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼č,
Zeynep Akku┼č┬átaraf─▒ndan ├ževrilmi┼čtir

 

 

 

YORUM YAZIN

Ad Soyad *

Websiteniz

Yorumunuz *

* Zorunlu Alanlar