├çar┼čamba, 30 Nisan 2014

Ken Parker

Yazan : Kategori : Çizgi Roman Karakterleri, Genel, Nostalji 3471 0

Ken Parker, yazar Giancarlo Berardi ve ├žizer Ivo Milazzo’nun yaratt─▒─č─▒ ├žizgi roman─▒n ba┼č kahraman─▒d─▒r. 1970’li y─▒llarda T├╝rkiye’de Alaska ismiyle yay─▒mland─▒. “Alt─▒n Seri” olarak bilinen 59 kitapl─▒k serisi ve kronolojik olarak bu kitaplar─▒n sonras─▒nda yer alan b├╝y├╝k boy seri, Rodeo Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan yay─▒nlanmaktad─▒r. Kaliteli bask─▒larla ve orijinal kapaklarla ├ž─▒kan seri, Aral─▒k 2014 itibar─▒yla 52’inci kitaba gelmi┼čtir.

satis.cizgiromanoku.com dan sipari┼č verebilirsiniz.

 

ken_parker

Levent Cantek‘in Ken Parker yorumu;

Uzun ve Eski Bir T├╝fek

Ken Parker’─▒n T├╝rk├žedeki ilk ser├╝veni, sonralar─▒ bor├žlar─▒ y├╝z├╝nden yurtd─▒┼č─▒na ka├žan bir yay─▒nc─▒n─▒n elinde heba oldu (1981). Ger├ži heba dahi olamad─▒; k─▒sa ├Âm├╝rl├╝ Pistelero’nun i├žinde dolgu malzemesiydi, yar─▒m yar─▒m, ne kadar olabilirse o kadar oldu. Sonra, Tay Yay─▒nlar─▒nda, ─░talyan ├žizgi romanlar─▒n─▒n mahir yay─▒nc─▒s─▒ Sezen Yal├ž─▒ner’in elinde, Alaska (1982) ad─▒yla aral─▒klarla da olsa uzun m├╝ddet yay─▒mland─▒ (1982). Temelde iki seri ├ž─▒kt─▒: ─░lki 40 alb├╝m yay─▒mland─▒ ama ilk say─▒ iki ser├╝ven bir arada bi├žimindeydi -sonraki yay─▒mlar─▒nda bu ser├╝venler ayr─▒ ayr─▒ ne┼čredildi. ─░kinci seri, Vicdan Borcu’yla (La Donna di Cochito) ba┼člay─▒p Donovan’─▒n ├çocuklar─▒’yla (I Ragazzi di Donovan) biterek 15 say─▒ s├╝rd├╝. Eski ser├╝venlerin tekrar yay─▒mlanmas─▒yla devam eden bu seriye ilk seride atlanan Mine Town’u da eklersek, Ken Parker T├╝rk├žede toplam 57 alb├╝m yay─▒mlanarak kapand─▒. Sezen Yal├ž─▒ner, ├žizgi roman yay─▒nc─▒l─▒─č─▒ndan vazge├žene kadar Ken Parker ser├╝venlerini tamamlamay─▒ denedi hep. Yay─▒mlanm─▒┼č ser├╝venlerle yapt─▒─č─▒ bu denemeler hi├žbir zaman uzun ├Âm├╝rl├╝ olmad─▒. Uzun s├╝re sahaflarda “en ├žok aranan”lardan olan, di─čer ├žizgi romanlara nazaran y├╝ksek fiyatlarla sat─▒lan Ken Parker, m├╝nevverler nezdinde ayr─▒ bir ilgi buldu. Hakk─▒nda biraz nostalji, ├žok├ža 68 ruhu -do─čall─▒kla yine nostalji- ve edebiyatla harmanlanan yaz─▒lar yaz─▒ld─▒. ├ťreticileriyle ilgili ├ževiriler yap─▒ld─▒. Ama yay─▒m─▒n─▒n neden tamamlanmad─▒─č─▒ hep belirsiz kald─▒, koleksiyoncular aras─▒nda da s─▒kl─▒kla konu┼čuldu. Genel e─čilim, faturay─▒ kadir┼činasl─▒ktan uzak olmas─▒ sebebiyle yay─▒nc─▒ya ├ž─▒kartmakt─▒. Oysa mesele Ken Parker’─▒n T├╝rkiye’deki yay─▒n formatlar─▒na uymamas─▒yla ilgiliydi. O d├Ânem yay─▒nlar on be┼č g├╝nl├╝k bir periyotla ├ž─▒karken, ─░talya’da daha geni┼č aral─▒klarla yay─▒mlan─▒yor, ├╝reticileri i┼č temposundan bunalarak okuyucudan yeni ser├╝venler i├žin “s├╝re” istiyorlard─▒. B├Âyle bir ara, T├╝rkiye’de Ken Parker’─▒n yay─▒m─▒n─▒n kesilmesine neden olmu┼čtu. Yeni ser├╝venlerin birikmesi beklenirken ├╝lke ├žap─▒nda ├žizgi roman sat─▒┼člar─▒ d├╝┼čm├╝┼č, yay─▒nc─▒lar i┼čten el ├žekmi┼člerdi.

Ken Parker, ─░talya’da ilk kez 1974 y─▒l─▒nda Collana Rodeo dergisinin i├žinde k├╝├ž├╝k bir epizot olarak yay─▒mland─▒. ├ľyk├╝ yay─▒n─▒n edit├Âr├╝ Bonelli’nin ilgisini ├žekince ba─č─▒ms─▒z bir dizi olarak tasarlanmaya ba┼čland─▒. Alb├╝m olarak ilk kez, 1977 y─▒l─▒nda Uzun T├╝fek (Lugno Fucile) yay─▒mland─▒. T├╝rkiye’de Tay Yay─▒nlar─▒, ─░talya’da ┼×ubat ve Mart 1978’de yay─▒mlanan Beyaz Balina (Caccia sul Mare) ve Beyaz Topraklar (Le Terre Bianche) ser├╝venlerini bir arada, ilk alb├╝m olarak yay─▒mlamay─▒ tercih etti. Yal├ž─▒ner, sat─▒┼čla ilgili kayg─▒lar─▒ y├╝z├╝nden ─░talya’daki yay─▒n s─▒ras─▒n─▒ kolayl─▒kla bozabiliyor, daha hareketli buldu─ču -Judas ve Jeriko gibi d├Ânemin satan ├žizgi romanlar─▒na yak─▒n- ser├╝venlere ├Âncelik tan─▒yabiliyordu. ├ľrne─čin Chattonaga Yan─▒yor (Il Giorno in cui Brucio, A─čustos 1979) adl─▒ 22. ser├╝venden Apa├ži (Apache, Temmuz 1981) adl─▒ 38. ser├╝vene atlayabiliyordu. Bunu Yal├ž─▒ner’in yay─▒nc─▒l─▒k tecr├╝besine ya da daha ├žok T├╝rkiye’de orijinal yay─▒n bi├žimleriyle ├žok ilgilenilmemesine ba─člamak m├╝mk├╝n. Oysa s─▒ralamaya uymak, ├╝reticilerinin (Berardi-Milazzo) kahramanlar─▒n─▒ ve kendi bi├žemlerini nas─▒l geli┼čtirdiklerini g├Ârebilmek a├ž─▒s─▒ndan hayli ilgin├ž bir f─▒rsat olabilirdi. Bir ba┼čka nokta ise, Tay Yay─▒nlar─▒n─▒n kimi gerek├želerle iki alb├╝m├╝ yay─▒mlamaktan ka├ž─▒nmas─▒yd─▒. T├╝rkiye’de ├╝├ž a┼ča─č─▒ be┼č yukar─▒ ─░talya’yla ayn─▒ tarihlerde yay─▒mlanan May─▒s 1984 tarihli Donovan’─▒n ├çocuklar─▒ alb├╝m├╝yle dizi, Eyl├╝l 1985’te yay─▒mlanan Un Principe per Norma adl─▒ ser├╝vene kadar s├╝ren, uzun say─▒labilecek bir ara veriyordu. 1977 Haziran─▒ndan 1984 May─▒s─▒na kadar 59 ser├╝ven yay─▒mlanm─▒┼čt─▒. T├╝rk├žedeki iki eksik, ┼×ubat-Mart 1982’de yay─▒mlanan Adah ile 1984 Nisan─▒nda yay─▒mlanan Sciopero oldu. ─░lki ├žok anla┼č─▒l─▒r de─čil: Adah, ─▒rk├ž─▒l─▒k kar┼č─▒t─▒ ├Âzellikler i├žeriyordu ama ikincisinin yay─▒mlanmamas─▒ yay─▒nc─▒s─▒n─▒n sa─č-muhafazak├órl─▒─č─▒na ba─članmal─▒. Melville, Longfellow, Hawthorne, Whitman, Poe, Emily Dickinson okuyan Ken, Sciopero’da Kapital’i okuyordu: Boston’daki fabrikalarda ├žal─▒┼čma ko┼čullar─▒, grevcilere ate┼č eden askerler vard─▒r karelerde. Yay─▒nc─▒n─▒n korkutucu ya da sak─▒ncal─▒ buldu─ču s├Âzlerinden ├Ât├╝r├╝ “o” Ken Parker ├Âzellikle yay─▒mlanmad─▒. ─░lgin├ž olan, ─░talyan okuyucular─▒n bu iki ser├╝vene g├Âsterdikleri ilgiydi. 1998 y─▒l─▒nda Ken Parker okuyucular─▒n─▒n oylar─▒yla Adah en iyi ├Âyk├╝, Sciopero ise en iyi ├žizgi se├žilmi┼čti.
─░talya’da kimi k├╝├ž├╝k gecikmelerle de olsa ayl─▒k olarak yay─▒mlanan dizi, 1983 y─▒l─▒nda iki ayda bir ├ž─▒kmaya ba┼člad─▒. Ancak A─čustos ay─▒nda ├ž─▒kan, o senenin d├Ârd├╝nc├╝ say─▒s─▒ndan (Kiral─▒k Katil, Il Sicario) sonra yay─▒n kesildi. Sekiz ay sonra ├ž─▒kan ilk say─▒da Berardi, Cepim’e bir mektup ve telefon h├╝cumu oldu─čunu belirterek, bu anormal gecikme i├žin ├Âz├╝r diliyordu. Ken Parker h├ól├ó ya┼č─▒yordu, sa─čl─▒─č─▒ yerindeydi ve bu durum kar┼č─▒s─▒nda bir pipo kadar masumdu. Gecikmenin sebebi kendileriydi. Berardi, diziyi g├Âzden ge├žirdiklerini, eksiklikleri gidermek ve niteli─či iyile┼čtirmek i├žin u─čra┼čt─▒klar─▒n─▒ anlat─▒yordu. Ona g├Âre Ken Parker’─▒n kalitesi ancak bu bi├žimde y├╝kselebilirdi: “Daima tekrar d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č bir ses gerekli. Biz hik├óyelere g├Âre ya┼čad─▒─č─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz ve kendimizi kand─▒r─▒yoruz. ├ťretme ritmimiz ‘s├╝personik’ de─čil -ayda 96 sayfa bir dolu i┼č- arkada┼člar ├žal─▒┼č─▒rken bu ayl─▒k eziyete her ge├žen g├╝n daha g├Ân├╝ls├╝z katlan─▒yorlar.” Berardi, s├╝rekli ├╝retmekten nas─▒l yorulduklar─▒n─▒ anlatarak bir sonraki say─▒yla diziye ara vereceklerini duyuruyordu: “Ken Parker’─▒n ser├╝venleri, fiyat─▒ sayesinde her sosyal tabakadan geni┼č bir kitleye ula┼čt─▒. Herkesin bizi izlemeye devam etmesini ├╝mit ediyoruz. ├ľzellikle buraya dek bize e┼člik edenlere te┼čekk├╝r ederiz.” Bu tam bir veda olmasa da, dizinin belirli bir yay─▒n periyodundan koptu─čunu belgeliyordu.

Ken Parker, tamamlanan ilk dizisinden sonra ve kendi ad─▒na ├ž─▒kan dergisinin yay─▒mlanmas─▒na kadar Orient Express, Comic Art gibi ├žizgi roman dergilerinde aral─▒klarla g├Âr├╝nd├╝ (1984-1988). ├ťreticileri i├žin yeni olan, Ken’in Avrupa pazar─▒na a├ž─▒lmas─▒yd─▒. Dizi, Frans─▒zca, renkli ve 48 sayfa boyutunda, L’Isola Trovata taraf─▒ndan, Colona West ad─▒ alt─▒nda yay─▒mland─▒ (1983-1988, 31 say─▒). Bu seri, Paolo Eleuteri Serpieri ile Berradi-Milazzo ikilisinin i┼čbirli─činde ve Ken Parker’─▒ temel almadan “Bat─▒ Hik├óyeleri” ├žer├ževesinde ├ž─▒k─▒yordu. Bu arada Cepim taraf─▒ndan iki macera bir arada kullan─▒larak eski ser├╝venler Ken Parker Raccolta ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda ne┼črediliyordu (29 say─▒). 1989 y─▒l─▒nda o g├╝ne de─čin yay─▒mlanan 62 Ken Parker ser├╝veni, Serie Oro ba┼čl─▒─č─▒yla yay─▒mlanmaya ba┼čland─▒. Collona West d├Âneminde kurulan Parker Editore (Berardi-Milazzo ortakl─▒─č─▒), bu yeniden sunumun yay─▒nc─▒s─▒yd─▒. Ayn─▒ yay─▒nevi taraf─▒ndan ├ž─▒kart─▒lan Collezione Serie Oro yeni ser├╝venlerin de eklendi─či bir formatla ├ž─▒kt─▒. Orijinal kapaklardan faydalan─▒l─▒yor, kimi zaman iki ser├╝ven bir arada sunuluyordu. Ken Parker Magazine 1992’de ├ž─▒kmaya ba┼člad─▒, 1995 y─▒l─▒nda da kapand─▒. Bu, Corto Maltese bi├žimine uygun olarak farkl─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒ da yay─▒mlayan bir ├žizgi roman dergisiydi. Onu, 1996’da ├ž─▒kmaya ba┼člayan Ken Parker Collezione (13 say─▒) ve Ken Parker Speciale (4 say─▒) izledi. ─░lki, Ken Parker Magazine’de yay─▒mlanan ser├╝venleri toparl─▒yordu. ─░kincisi ise, alt─▒ ayda bir yay─▒mlanan 180 sayfal─▒k ├Âzel alb├╝mlerdi. K─▒sa ├Âyk├╝leri saymazsak, 1998 y─▒l─▒na gelindi─činde toplam 85 Ken Parker ser├╝veni yay─▒mlanm─▒┼čt─▒. Takip edebildi─čimiz kadar─▒yla Faccia di Rame adl─▒ son alb├╝m yeni bir veday─▒ i├žeriyordu. Berardi, okuyuculara yazd─▒─č─▒ yaz─▒da, Ken Parker’─▒n yeniden ├╝retilip ├╝retilmeyece─činin ya da kendi deyi┼čiyle onun geri d├Ân├╝p d├Ânmeyece─činin belirsiz oldu─čundan bahsediyordu: “… bazen kimi insanlar uzun bir zaman i├žin yok olmak zorundad─▒rlar. ─░┼čte Ken’in … ayr─▒ld─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmek bu nedenle ho┼čuma gidiyor; ya┼čad─▒klar─▒n─▒ ileride belki anlatacak, belki anlatmayacak.”
T├╝rk├žede Ken Parker’─▒n ser├╝veni ise ilgin├ž bir bi├žimde yeniden ba┼člad─▒. ├ľnce, ─░thaki Yay─▒nlar─▒ taraf─▒ndan ilk kez b├╝y├╝k boy alb├╝m format─▒nda yay─▒mland─▒. Vah┼čiler ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan alb├╝mde Ken Parker’─▒n ─░talya’daki ak─▒beti hakk─▒nda en ufak bir bilgi yoktu. Oysa en az─▒ndan yay─▒n hakk─▒n─▒n al─▒nd─▒─č─▒ ajans arac─▒l─▒─č─▒yla yeni bilgiler aktar─▒labilir ve hatta ├╝reticilerinden k─▒sa da olsa bir yaz─▒ istenebilirdi. ─░talya’da Ken Parker hakk─▒nda yaz─▒lm─▒┼č ├že┼čitli incelemeler, kitaplar ve kitap b├Âl├╝mleri mevcut oldu─ču i├žin ilgin├ž bir aktar─▒m sa─članabilirdi. Yap─▒lmamas─▒ hi├ž ku┼čkusuz ├Ânemli bir eksiklik. Bu biraz da ├ževirmenlerin metinle girdikleri ili┼čkiye, “sevgiye” ba─čl─▒. Ayr─▒ca, alb├╝m├╝n k├╝nyesinde telif hakk─▒yla ilgili bir ibare, orijinal ser├╝ven ismi ve yay─▒n tarihinin olmamas─▒ ise yay─▒nevinin ├Âzensizli─či. Bunun neden yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ anlamak m├╝mk├╝n de─čil. ─░nsan─▒n akl─▒na ba┼čka ┼čeyler geliyor, konduram─▒yorum. Yay─▒mlanan alb├╝m, ─░talya’da Temmuz 1992’de yay─▒mlanan I Selvaggi’nin ├ževirisi. Ken Parker’la ilgili ikinci s├╝rpriz, Aksoy Yay─▒nc─▒l─▒ktan geldi. Ken Parker, Mister No ve Swing gibi ka├ž say─▒ s├╝rece─či belli olmayan, Do─čan-Egmont’u onlar─▒n deyi┼čiyle concept olarak izleyen bir anlay─▒┼čla yay─▒mlanmaya ba┼čland─▒. T├╝rk├žede daha ├Ânce 39. alb├╝m olarak Cellat ad─▒yla (Cronoca, Mart 1981) yay─▒mlanan ser├╝ven bu kez Yarg─▒ ad─▒yla ├ž─▒kt─▒. Aksoy, bu ser├╝venleri san─▒r─▒m bildik pazarl─▒k usul├╝, eskisi ┼ču para yenisi bu para bi├žiminde sat─▒n al─▒yor. Yoksa, Tommiks-Teksas t├╝r├╝ EsseGesse ├╝r├╝nlerini saymayal─▒m, yeni ya da yay─▒mlanmam─▒┼č maceralar─▒ olan ├╝r├╝nlerin eski ser├╝venleri neden tekrar edilir, anlam─▒yorum. Bu ├žizgi romanlar─▒ sat─▒n alanlar yaln─▒zca ├žocukluklar─▒n─▒ kovalayan insanlar m─▒? Bu ├╝r├╝nler yaln─▒zca nostalji malzemesi olarak m─▒ okunuyor? Hik├óyenin tad─▒na ne oldu? Ge├žti─čimiz y─▒l iki yay─▒nevi, O─člak ve Dost, ger├žekten ├žok nitelikli bask─▒ ve titizlikle ├žizgi romanlar yay─▒mlad─▒. ├ťr├╝nlerini ne “derin hakikatler” i├žeren metinlerle sundular ne de onlar─▒ nostalji edebiyat─▒na malzeme ettiler. T├╝rkiye’de ├žizgi romana ve ├╝reticilerine bu d├╝zeyde bir sayg─▒, iki-├╝├ž istisna d─▒┼č─▒nda hi├ž g├Âsterilmedi. Ken Parker’─▒n da bu sayg─▒y─▒ hak etti─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum. O yal─▒n, d─▒md─▒zlak bir adam─▒n ├Âyk├╝s├╝ ├ž├╝nk├╝. H─▒rs─▒zl─▒klar─▒n ve a┼č─▒r─▒l─▒klar─▒n devrinde, direnen uzun ve eski bir t├╝fek.

YORUM YAZIN

Ad Soyad *

Websiteniz

Yorumunuz *

* Zorunlu Alanlar